Skip to main content

You are here:  

Ag cur tú féin in iúl

13

– 17

years

old

Cad a chiallaíonn sé seo?

De réir Airteagal 13 den CNACL, tá an ceart agat ar shaoirse chun do thuairim a nochtadh, rud a chiallaíonn gur chóir go mbeifeá in ann eolas a bhailiú duit féin agus é a roinnt ar an mbealach is mian leat.

Baineann sé seo freisin le hAirteagal 15 de CNACL, faoina gceadaítear do leanaí bualadh le daoine óga eile, grúpaí a bhunú, agus páirt a ghlacadh in agóidí síochánta.

Mar sin féin, tá teorainneacha leis an tsaoirse chun tuairimí a nochtadh.  Mar shampla, ní féidir leat tú féin a chur in iúl ar bhealach ina ndéantar dochar do chearta nó do chlú duine eile.  D’fhéadfaí é seo a dhéanamh trí eolas príobháideach fúthu a nochtadh nó trí rudaí nach bhfuil fíor a rá fúthu.

Ní féidir leat tú féin a chur in iúl ach an oiread ar bhealach ina gcuirtear sábháilteacht duine eile nó grúpa daoine i mbaol.  Mar shampla, níor cheart duit rudaí a rá ná a scríobh d’fhonn daoine a spreagadh chun gníomhú go foréigneach nó go fuafar in aghaidh daoine eile.   

An bhfuil an ceart sin ag gach leanbh in Éirinn? 

Is minic a thugtar ‘Cosantóirí Leanaí ar Chearta an Duine’ ar leanaí agus ar dhaoine óga a dhéanann beart nuair nach mbíonn a gcearta á gcosaint.  

In 2020, nine girls from the Ecuadorian Amazon took a case against their government, arguing that oil extraction processes harmed their rights to health, clean water, and a healthy environment.
In 2023, six young people from Portugal took a groundbreaking case to the European Court of Human Rights, arguing that countries were not doing enough to protect them from climate change.

Ar fud an domhain, bhí dúshláin ollmhóra le sárú ag go leor de chosantóirí leanaí ar chearta an duine agus iad ag iarraidh a dtuairimí a nochtadh agus seasamh suas ar son chearta an duine.  Ina measc seo, tá ciapadh ar líne agus cibearbhulaíocht, ionsaithe fisiciúla, nó faireachas rialtais

Conas a chosnaítear an ceart sin in Éirinn?

Article 40.6 of the Irish Constitution guarantees the right of citizens to express freely their beliefs and opinions.
Ireland also has laws to prevent hate speech. For example, the Prohibition of Incitement to Hatred Act 1989 states that it is an offence to communicate in a way that might cause hatred against a group of people because of their race, colour, nationality, religion, ethnic origin, being a member of the Traveller community, or their sexuality.  
Ireland also has censorship laws to make sure that books, films, magazines, or online content can be banned or restricted if they are offensive or likely to cause violence or hatred.

Find out what you can do when you’re not getting your rights.

Rights

that help you grow

Ag cur tú féin in iúl

Ag forbairt do thallann agus do chumais

Bíodh do chearta ar eolas agat

Eolas a fháil

Oideachas

Súgradh agus scíth a ligean

Teanga, cultúr agus reiligiún

Find out

about your rights!

7-12 years old

13-17 years old