Skip to main content

Príobháideachas

13

– 17

years

old

Cad a chiallaíonn sé seo?

De réir Airteagal 16 de CNACL, tá an ceart chun príobháideachta ag gach leanbh. 

Ciallaíonn sé seo go gcaithfidh daoine fásta faisnéis fút a choinneáil sábháilte agus rúnda.   Mar shampla, níor cheart go mbeadh do thaifid scoile agus leighis ar fáil ach do dhaoine a bhfuil rochtain acu orthu.

Mar sin féin, ní mór do dhaoine fásta do leasanna is fearr a chosaint freisin.  Tá roinnt cásanna ann inar féidir le duine fásta cur isteach ar do phríobháideacht.  Mar shampla, is féidir le múinteoir cuardach a dhéanamh ar do mhála nó ar do thaisceadán má chreideann siad go bhfuil rud éigin contúirteach nó mídhleathach ann.  Sa chás seo, ní mór do do thuismitheoir aontú leis seo, agus ní mór cúis mhaith a thabhairt duit leis.  

Cuimhnigh!

I bhformhór na gcásanna, níor cheart do ghairmithe ar nós dochtúirí, altraí, oibrithe sóisialta agus múinteoirí do rúndacht a urramú ionas go mbraitheann tú sábháilte agus tú ag caint leo faoi shaincheisteanna pearsanta.

Mar sin féin, uaireanta bíonn orthu an rúndacht a bhriseadh. Tá oibleagáid dhlíthiúil orthu an fhaisnéis a thugann tú dóibh a thuairisciú má chreideann siad go bhfuil dochar á dhéanamh duit nó go bhfuil tú i mbaol dochair.

Conas a chosnaítear an ceart sin in Éirinn?

Faoi dhlí AE ar a dtugtar an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí (RGCS), ní mór do gach gnólacht agus eagraíocht aire a thabhairt do fhaisnéis phearsanta daoine – go háirithe faisnéis faoi leanaí. 
Caithfidh eagraíochtaí rialacha a leanúint maidir le conas a úsáideann siad do shonraí agus a mhíniú go soiléir duit cad atá á dhéanamh acu leo. Is féidir leat tuilleadh eolais a fháil faoi do chearta maidir le do shonraí pearsanta ón gCoimisiún um Chosaint Sonraí.

An bhfuil an ceart sin ag gach leanbh in Éirinn?

Cé go meastar go ginearálta gur tír shábháilte í Éire do leanaí fás aníos inti, ar an drochuair níl roinnt leanaí sábháilte ina dteach féin nó ní bhíonn siad thíos le hidirdhealú sa tsochaí.

An raibh a fhios agat?

Tá neart céimeanna is féidir leat féin a ghlacadh chun a chinntiú go bhfuil do phríobháideacht cosanta ar líne.

Seiceáil na socruithe ar do chuntais meán sóisialta chun a chinntiú go bhfuil a fhios agat cé a fhéadfaidh agus nach féidir teagmháil a dhéanamh leat
Cruthaigh pasfhocail chasta.
Cumasaigh fíorú dhá chéim ionas nach féidir ach leatsa logáil isteach i do chuntais
Seiceáil an bhfuil tú ag roinnt do shuíomh beo
Bí cúramach faoi íomhánna a roinnt ar líne agus cuir in iúl don ardán é má roinneann duine íomhá díot gan do chead.
Blocáil daoine atá ag cur isteach ort ar líne agus cuir in iúl ábhar nach gceapann tú ba chóir a roinnt.

Find out what you can do when you’re not getting your rights.

Rights

that keep you safe

A bheith sábháilte

Ainm

Cosaint ó chogadh

Cosaint ó obair a dhéanann dochar duit]Ag cur tú féin in iúl

Go gcaithfear go cothrom leat leis an dlí

Náisiúntacht

Príobháideachas

Find out

about your rights!

7-12 years old

13-17 years old