Skip to main content

Baile

13

– 17

years

old

Cad a chiallaíonn sé seo?

De réir Airteagal 27 de CNACL, tá sé de cheart agat caighdeán sásúil maireachtála a fháil, lena n-áirítear áit shábháilte le maireachtáil inti, ionas gur féidir leat do chumas iomlán a bhaint amach.

Conas a chosnaítear an ceart sin in Éirinn?

Níl aon cheart chun tithíochta i mBunreacht na hÉireann, ach mura bhfuil aon áit agat le maireachtáil ann, ba cheart don rialtas cóiríocht éigeandála a chur ar fáil duit. Níor cheart go mbeadh anseo ach réiteach gearrthéarmach.
Is féidir le daoine nach bhfuil sé acmhainn acu teach a cheannach nó a fháil ar cíos iarratas a dhéanamh ar thithíocht shóisialta.
Tá scéimeanna ag an rialtas freisin, amhail an Íocaíocht Cúnaimh Tithíochta (HAP), trína dtugtar cabhair do daoine cíos a íoc le tiarnaí talún príobháideacha (áfach, níl an socrú seo chomh slán le tithíocht shóisialta).

Tráth na gCeist

An bhfuil an ceart sin ag gach leanbh in Éirinn?

Faraor, níl a gceart chun baile á fháil ag go leor leanaí in Éirinn. Toisc go bhfuil cuid mhór den chóiríocht faoi úinéireacht phríobháideach, tá tithíocht an-chostasach agus níl dóthain ann chun freastal ar an éileamh.
na liostaí feithimh do thithíocht shóisialta an-fhada, toisc go bhfuil sí ag teastáil ó an oiread sin daoine. Mar gheall air seo, fágtar go leor daoine ag maireachtáil i gcóiríocht éigeandála, amhail moil teaghlaigh nó óstáin. Cé go bhfuiltear ag súil nach mbeadh anseo ach réiteach gearrthéarmach, is minic a chaitheann teaghlaigh na blianta sna hionaid seo nach bhfuil oiriúnach do leanaí fás aníos iontu.
Mhol Coiste na Náisiún Aontaithe um Chearta an Linbh go láidir don stát dul i ngleic leis na moilleanna maidir le tithíocht shóisialta agus cóiríocht shealadach. Éist le glórtha na leanaí atá ag maireachtáil i gcóiríocht éigeandála anseo.anseo.

Scéal Ahmed

Is leanbh beag é Ahmed atá ag maireachtáil lena thuismitheoirí agus lena thriúr deartháireacha agus deirfiúracha i seomra plódaithe in ionad de chuid IPAS i gCorcaigh. Toisc nach bhfuil dóthain spáis sa tseomra do chliabhán, codlaíonn Ahmed i leaba a thuismitheoirí. De réir threoirlínte Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (an HSE), níl sé seo sábháilte. Cuireadh foireann ó oifig an Ombudsman do Leanaí ar an eolas go raibh sé seo ag tarlú do roinnt leanaí beaga in ionaid ar fud na tíre. Rinne siad gearán le IPAS agus chuaigh siad i mbun idirchaidrimh leo go dtí go raibh an fhadhb réitithe agus go dtí go bhfuair teaghlaigh seomraí níos mó d’fhonn codladh sábháilte a chinntiú. 

Find out what you can do when you’re not getting your rights.

Rights

that help you live

Baile

Bia

Cúram Sláinte

Cúram teaghlaigh

Uisce glan

Find out

about your rights!

7-12 years old

13-17 years old