Skip to main content

Tá tú anseo:

Foilsíonn an tOmbudsman do Leanaí 2020 Óige Curtha Ar Sos: Tuarascáil Bhliantúil

Tá Oifig an Ombudsman do Leanaí (OCO) inniu (Dé Céadaoin, 16) ag foilsiú 2020 Óige Curtha Ar Sos, a Thuarascáil Bhliantúil do 2020.

Leanadh le líon ard gearáin á chur chuig an Ombudsman do Leanaí in 2020 in ainneoin na paindéime, ach rinneadh níos lú gearán ná in 2019.

Fuair an Oifig an Ombudsman do Leanaí 1,187 gearán in 2020 - 316 níos lú ná 2019, toisc gur dúnadh go leor seirbhísí. Tá Oifig an Ombudsman do Leanaí ag súil go dtiocfaidh méadú ar líon na ngearán in 2021 de réir mar a thiocfaidh saincheisteanna nua chun cinn.

In 2020 tháinig 6% de na gearáin a rinneadh leis an Oifig an Ombudsman do Leanaí go díreach ó leanaí, is méadú é seo ó 3% in 2019. Is féidir an méadú seo a chur i leith den chuid is mó dóibh siúd a rinne teagmháil linn maidir le saincheisteanna oideachais agus is léiriú é leibhéal na buartha i measc daltaí. Luaigh 100% de na leanaí a rinne teagmháil leis an OCO tionchar na paindéime ar mheabhairshláinte leanaí.

Arís eile, ba é an príomhréimse den tseirbhís phoiblí a ndearna daoine gearán faoi in 2020 ná oideachas - 46% de na gearáin a bhí ann. In 2019 bhain 49% de na gearáin le hoideachas.

I measc na saincheisteanna nua a tháinig aníos in 2020 bhí:

  • Cianfhoghlaim agus an deighilt dhigiteach
  • Easpa soiléireachta faoi scrúduithe Stáit
  • Tionchar meabhrach ar dhaoine óga
  • Gráid ríofa
  • Leanaí i dteaghlaigh ardriosca a raibh eagla orthu Covid-19 a thabhairt abhaile
  • Tionchar ar leanaí le riachtanais speisialta oideachais

 

Bhí an Oifig an Ombudsman do Leanaí i dteagmháil go leanúnach leis an Aire Oideachais agus leis an Roinn Oideachais le linn 2020 ag cur an imní a bhí ar na daltaí agus dá dteaghlach chun cinn. Chuaigh an Oifig an Ombudsman do Leanaí i ngleic go láidir, ag tabhairt dúshlán do phleananna molta agus ag cur réitigh fhéideartha ar aghaidh thar ceann leanaí. Chuir an Oifig an Ombudsman do Leanaí béim i gcónaí ar an drochthionchar a bhí ag an am an-strusmhar seo ar mheabhairshláinte leanaí.

Ag labhairt dó roimh an seoladh dúirt an tOmbudsman do Leanaí, an Dr Niall Muldoon, nach féidir filleadh ar “ghnáth” do leanaí tar éis na paindéime.

“Cé gurb é seo mo séú tuarascáil bhliantúil mar Ombudsman do Leanaí, is tuarascáil cosúil le tuarascáil eile í 2020 maidir leis na saincheisteanna nua a tháinig chun cinn agus líon na leanaí a rinne gearán linn go díreach."

Ba bhliain thubaisteach í an bhliain 2020 do leanaí. Chualamar scéalta croíbhriste faoi leanaí le riachtanais bhreise ag teacht ar ais agus faoin suaitheadh a chruthaigh an éiginnteacht. Bhí leanaí ag dul i ngleic leis an deighilt dhigiteach agus bhí imní orthu faoi thuismitheoirí a chaill a gcuid post agus an phaindéim ag milleadh an gheilleagair.”

“Chuaigh níos mó leanaí i dteagmháil leis an Oifig iad féin chun gearán a dhéanamh faoi shaincheisteanna na bliana seo caite, rud atá dearfach agus a bhaineann lenár bhfor-rochtain ach taispeánann sé freisin an chaoi nach raibh guth an linbh á chloisteáil ag an Rialtas agus ag cinnteoirí.”

“Scríobh go leor leanaí a raibh tuismitheoirí nó siblíní acu a raibh riosca ard míochaine acu chugainn ag cur in iúl dúinn go raibh eagla orthu faoi bhás an tuismitheora nó an siblín sin. Bhí go leor acu ag tabhairt aghaidh ar a mblianta scrúdaithe agus dúirt a gcuid scoileanna leo nach raibh aon rud ann a d’fhéadfadh cabhrú leo dá gcinnfidís iad féin a leithlisiú mar gheall ar bhall teaghlaigh.”

“Creidimid go daingean i gcoinne guth an linbh a choinneáil chun tosaigh agus bhí áthas orm gur coinníodh an Roinn Leanaí seachas í a chuimsiú anuraidh, ach níor cheart go mbeadh a stádas nó a coinneáil á phlé riamh."

“Tá sé tábhachtach go n-éistfimid agus go bhfeicfimid daoine óga agus mar sin tá an-áthas orm a bheith ag seoladh na tuarascála i Scoil Chreideamh Naofa Naomh Muire i gCill Easra. Beidh daltaí in éineacht liom a inseoidh dúinn faoin tionchar a bhí ag an bpaindéim ar dhaoine óga agus roinnfidh siad a dtuairimí ar an méid is féidir a fhoghlaim ón 16 mhí anuas.”

“Cé go dúradh linn go léir fanacht sa bhaile, ní áit shábháilte i gcónaí é, agus tá eagla orainn go dtiocfaidh saincheisteanna chun cinn i mbliana maidir le leanaí a bhí i mbaol mí-úsáide nó faillí agus saincheisteanna eile nár tugadh faoi deara mar gheall ar dhúnadh scoileanna.”

“Ag breathnú chun cinn, labhair mé faoin ngá atá le díbhinn Covid do leanaí. Ní féidir filleadh ar an sean-ghnáth - nuair a fhoghlaimíonn leanaí bheith ag lámhacán i gcóiríocht éigeandála, nuair a fhanann déagóirí agus pian corpartha trom orthu ar feadh blianta le haghaidh oibríochtaí scolóis nó iad siúd atá i suaitheadh meabhrach blianta feithimh d’idirghabháil shíceolaíoch agus ina ndéantar bulaíocht ar leanaí den Lucht Siúil mar gheall ar an áit ina bhfuil siad ina gcónaí. Ní hé sin an gnáth ba cheart dúinn glacadh leis a thuilleadh.”

“Leis an bpaindéim, taispeánadh an gá atá le hinfheistíocht cheart chun an bhearna éagothroime a dhúnadh agus a chinntiú go dtugtar an tacaíocht a theastaíonn uathu chun go n-éireoidh le gach leanbh.

“Seo deis annamh a thagann b’fhéidir uair amháin sa ghlúin chun machnamh a dhéanamh ar gach rud a foghlaimíodh ó thosaigh an phaindéim agus a aithint cé mhéad is féidir linn a dhéanamh nuair a dhírímid ar an méid is féidir a dhéanamh in ionad na rudaí nach féidir a dhéanamh. Ní mór dúinn tógáil ar an móiminteam agus an t-athrú claochlaitheach a bhí mar shainmharc ag an bpaindéim agus an fuinneamh seo a úsáid chun a chinntiú nach bhfágfar aon leanbh ina dhiaidh.”

 

Nóta do na hEagarthóirí

2020 Óige Curtha Ar Sos: Beidh Tuarascáil Bhliantúil ar fáil ar www.oco.ie ó 6rn Dé Céadaoin 16 Meitheamh.

Scaipeadh cuirí roimh an seoladh chuig na meáin roimh ré lena chinntiú go gcloítear le treoirlínte Covid-19 agus le fadú sóisialta.

Seolfaidh grianghrafadóireacht Maxwells grianghraif chuig deasca pictiúr ag meánlae Dé Céadaoin 16 Meitheamh.

Áit a bhfuaireamar an líon is mó gearán ó:

Baile Átha Cliath 30%

Corcaigh 14%

Cill Dara 5%

Áit a bhfuaireamar an líon is lú gearán

An Longfort 0.5%

Laois 1%

Ceatharlach 1%

 

Óige Curtha Ar Sos - I dTuarascáil Bhliantúil 2020 áirítear na cás-staidéir agus na saincheisteanna seo a leanas ar oibrigh muid orthu le linn 2020

-             Cianfhoghlaim agus an deighilt dhigiteach– LCH.16

-             Leanaí ina gcónaí i dteaghlaigh ardriosca - LCH.17

-             Gráid ríofa - LCH.19

-             Amchláir laghdaithe an t-aon rogha do leanbh a bhfuil uathachas orthu - LCH.19

-             Tacaíocht cúram baile do bhuachaill a bhfuil riachtanais chasta sláinte aige - LCH.23

-             Deighilt Dhíreach - An Saol i Soláthar Díreach le linn dianglasála - LCH.26

  • Is comhlacht reachtúil neamhspleách é Oifig an Ombudsman do Leanaí le sainordú foriomlán as cearta agus leas leanaí faoi 18 mbliana d'aois a bhfuil cónaí orthu in Éirinn a chur chun cinn.
  • I measc na bpríomhfheidhmeanna reachtúla atá ag an Ombudsman do Leanaí tá imscrúdú neamhspleách agus neamhchlaonta ar ghearáin arna ndéanamh ag leanaí, nó thar a gceann, maidir le comhlachtaí poiblí, chomh maith le heagraíochtaí a sholáthraíonn seirbhísí thar ceann an Stáit.