Skip to main content

Tá tú anseo:

Plean le haghaidh Áiteanna: Tarraingíonn tuarascáil an OCO aird ar an ngá le pleanáil ar aghaidh sásúil chun cinntiú go bhfuil cothroime rochtana ó thaobh an oideachais de ag páistí le SEN

Tá an Roinn Oideachais ag loiceadh ar pháistí a bhfuil Riachtanais Speisialta Oideachais acu, ach go háirithe i gceantair mhóréileamh soláthair ar nós Bhaile Átha Cliath agus Chorcaí, maidir le soláthar áiteanna oiriúnacha scoile, dar le tuarascáil nua a d'fhoilsigh Oifig an Ombudsman do Leanaí (OCO).

Déanann an Tuarascáil, Plean le haghaidh Áiteanna: Pleanáil ar aghaidh le haghaidh soláthar áiteanna scoile do pháistí le Riachtanais Speisialta Oideachais (RSO), roinnt moltaí chun dul i ngleic leis an bhfadhb a d’fhág roinnt páistí trasna na tíre gan áit scoile go fóill don Mheán Fómhair seo.

Cuimsítear leo seo moladh go dtugann an Roinn Oideachais tús áite d’fhoilsiú plean chun cinntiú go bhfuil go leor áiteanna scoile ann sa ghearrthéarma go meántéarma chun freastal ar riachtanais réamhaisnéisithe páistí le RSO ina bpobail áitiúla, chomh maith le sainordú a thabhairt do gach scoil chun cóiríocht a fhoirgniú nó athearraíocht a bhaint as cóiríocht oiriúnach reatha le haghaidh páistí go háitiúil, sa ghearrthéarma. Molann sí freisin go bhfoilsítear sonraí láraithe gach bliain maidir le líon na bpáistí le RSO gan áit oiriúnach scoile.

Ag trácht ar thorthaí na tuarascála, dúirt an tOmbudsman do Leanaí, An Dr Niall Muldoon:

“Tá an OCO den tuairim gur leithcheal í aon teip chun páistí le RSO a chuimsiú taobh istigh den chóras príomhshrutha scoile, i ngach cás seachas nuair nach gcuimsítear iad ar mhaithe lena n-oideachas éifeachtach a éascú.

“Tá sé ríthábhachtach go gcuirtear áiteanna oiriúnacha scoile ar fáil do pháistí le RSO, áiteanna atá cóngarach dá dtithe. Tá a fhios againn go gcaithfidh suas le 15,500 páistí taisteal amach óna scoilcheantair áitiúla gach lá faoi láthair. Ag an am céanna, tá nach mór 1,500 daltaí ag fáil oideachas sa bhaile, cur chuige nach molann ár dtuarascáil a úsáid ach amháin mar a bhí sé beartaithe - go sealadach agus mar rogha deiridh.

“Tá thart ar 4,000 páistí ag fanacht ar mheasúnú diagnóisice freisin chun cáiliú le haghaidh áit scoile ar dtús báire. Caithfidh rochtain a bheith ag na páistí seo ar shíceolaí tríd na seirbhísí Stáit atá ar fáil chun fáil amach má tá áit i rang nó scoil speisialta ag teastáil uathu sa ghearrthéarma.

“Tá a fhios againn go bhfuil an toil sa Roinn Oideachais chun freastal ar pháistí le RSO. Tá an claonadh chun freagairt d’éileamh ar áiteanna, in ionad pleanáil sásúil a dhéanamh lena aghaidh, ag cur srian ar an dul chun cinn, áfach.

“Cuimsíonn an tuarascáil seo roinnt fianaise ó thuismitheoirí a deir linn go mbíonn an fhreagracht orthu ainmneacha a bpáistí a chur síos in a lán áiteanna agus guí go n-osclófaí

doras éigean dóibh. Deir siad linn go bhfuil an cuardach le haghaidh áit scoile cosúil le post breise páirtaimseartha. Chuir tuismitheoir amháin síos ar an taithí le gníomhaireachtaí Stáit, gníomhaireachtaí atá den tuairim dá n-osclóidís áiteanna scoile róluath, go dtiocfadh páistí amach ó fud na háite.

“Is é croílár na tuarascála seo ná an smaoineamh gur cheart go mbeadh gach leanbh a bhfuil RSO acu ábalta leas a bhaint as a gceart chun oideachas a fháil gan idirdhealú agus ar bhonn comhionann lena bpiaraí eile. Ní hé seo an scéal faoi láthair agus atá sé ag cur leibhéal do-ghlactha struis agus brú ar thuismitheoirí agus ar a bpáistí.

“Beimid ag cur brú chun glacadh lenár moltaí. Tá súil agam go ndéanfaidh na moltaí seo eolas d’athbhreithniú reatha an Aire ar Chuid 37A den acht Oideachais, 1998 agus den Acht ODRS, 2004, go spreagfaidh siad cur chuige níos leanbhlárnaí agus níos oscailte maidir leis an gcinnteoireacht sa réimse seo, agus go dtacóidh sí le comhlachtaí poiblí chun a ngealltanais a chomhlíonadh maidir le cearta páistí le RSO a réadú taobh istigh de chóras cuimsitheach oideachais.”

Tarraingíonn an tuarascáil OCO aird ar an gcúis imní go gcaithfidh tuismitheoirí dul i dteagmháil leis an gComhairle Náisiúnta um Oideachas Speisialta (NCSE) iad féin maidir le háit scoile a fháil dá bpáistí chun acmhainn le haghaidh Limistéar Pleanála do Scoileanna Áitiúla (LSPA) a chur i bhfeidhm. Le meastacháin ann go bhfuil RSO ag thart ar 25% de dhaonra dhaltaí na hÉireann, réamh-mheasann an OCO go leanfaidh an cás ar aghaidh ag dul in olcas mura nglacfar céimeanna réamhghníomhacha chun forbairt acmhainne a mhéadú go háitiúil, láithreach bonn.

DEIREADH