Skip to main content

Tá tú anseo:

Níl na céadta leanaí atá faoi chúram an stáit agus atá faoi mhíchumas fós aitheanta ag an FSS dhá bhliain tar éis tuarascáil OCO

Foilseofar inniu (Déardaoin 23), an tuarascáil ag an Ombudsman do Leanaí (OCO), Molly, Dhá Bhliain Ina Dhiaidh, ina dtugtar cur síos ar an dul chun cinn suntasach atá déanta chun feabhas a chur ar na tacaíochtaí agus na seirbhísí atá ar fáil do leanaí faoi mhíchumas, míchumas a rangaítear idir meánach agus trom, atá faoi chúram an stáit. Aithnítear sa tuarascáil freisin, áfach, go bhfuil easnaimh shubstaintiúla ann, go háirithe thar ceann an FSS, a d’fhoilsigh dhá bhliain tar éis don OCO an cás de Molly a fhoilsiú den chéad uair, agus nach bhféadfaidh teach ar aontú le Tusla faoi chéannacht na leanaí seo. Dá bhrí sin dhá bhliain ina dhiaidh sin, ní féidir leo pleanáil leordhóthanach a dhéanamh do chúram na leanaí seo.

Ag labhairt roimh fhoilsiú Molly Dhá Bhliain Ina Dhiaidh, chuir an tOmbudsman do Leanaí, an Dochtúir Niall Muldoon béim ar an dul chun cinn atá déanta sa chás de Molly ó 2018 i leith.

In 2018 d'fhoilsíomar cás Molly, imscrúdú a rinneamar faoi leanbh faoi mhíchumas atá i gcúram altrama. Rugadh Molly agus Siondróm Down agus géaruathachas uirthi. Thréig a tuismitheoirí bitheolaíocha í nuair a rugadh í. Tá sí 16 bliana d'aois anois agus d’fhás sí suas lena teaghlach altrama tar éis di a bheith curtha ann go luath tar éis a rugadh í. Tá Molly ag brath ar a cúramóirí altrama chun bia a thabhairt di, chun dul go dtí an leithreas, chun í a ní, agus chun í a ghléasadh.

“Nuair a tháinig cúramóir altrama Molly chugainn, fuaireamar amach nach bhfaca an FSS ná Tusla Molly mar leanbh a bhí faoi chúram agus mar leanbh faoi mhíchumas. Bhí easpa comhordaithe ann a chiallaigh nach raibh na seirbhísí ná na tacaíochtaí a chuir an dá eagraíocht ar fáil leordhóthanach. Fuaireamar amach freisin, de réir Tusla, go raibh 471 leanbh eile cosúil le Molly, ach ní raibh córas sách maith i bhfeidhm ag Tusla ná ag an FSS chun a chinntiú go raibh tacaíochtaí leordhóthanacha á gcur ar fáil.

“Nuair a d'fhoilsíomar cás Molly in 2018, rinne FSS agus Tusla roinnt tiomantais shuntasacha uaillmhianacha. Thugamar cuairt ar an gcás seo arís sa bhliain 2019 ach ní rabhamar sásta leis an dul chun cinn a rinneadh, agus mar sin shocraíomar 12 mhí eile a thabhairt don FSS agus do Tusla chun a ngealltanais a chomhlíonadh.

“Táimid anois sa bhliain 2020 agus dhá bhliain tar éis an chéad fhoilseacháin de chás Molly tá áthas orainn a fheiceáil go bhfuil Tusla, go háirithe, an-réamhghníomhach maidir le haghaidh a thabhairt ar na saincheisteanna a d'ardaigh cúramóirí altrama Molly, agus maidir le leanaí eile atá i riocht comhchosúil a aithint. Ag am éigin, bhí Molly i mbaol go n-aistreofaí í go cúram institiúideach, ach tá sí fós sa bhaile i dtimpeallacht ghrámhar teaghlaigh, agus mar thoradh air sin sábháiltear ar a laghad € 90,000 in aghaidh na bliana don státchiste. Ní mór Tusla agus cúramóirí Molly a mholadh as seo.

“Níl aon dabht ann go bhfuil FSS agus Tusla ag obair i bhfad níos dlúithe ag leibhéal áitiúil do leanaí eile cosúil le Molly agus a dteaghlaigh. Arís, cuirim fáilte roimh seo. Mar sin féin, tá sé dothuigthe nár éirigh leis an FSS teacht ar chomhaontú le Tusla le dhá bhliain chun na leanaí sa tír atá faoi chúram stáit agus faoi mhíchumas atá idir meánach agus trom a aithint. D'oibrigh FSS agus Tusla le chéile chun na leanaí sa chohórt seo a bheidh 18 mbliana d’aois sa tréimhse 2019/2020 a aithint ach ní fhéadfaidh siad an rud céanna a dhéanamh do leanaí níos óige. Tugann sé seo le tuiscint go ndírítear ar na himpleachtaí airgeadais dá mbuiséad, seachas mar iarracht chun an cúram is fearr a phleanáil agus a sholáthar.

“Tá sé fíorthábhachtach go ndéanfar gach iarracht tacú le gach cúramóir altrama tiomanta a bhíonn ag tabhairt aire do leanaí faoi mhíchumas atá idir meánach agus trom. Gan a gcúram agus a dtiomantas grámhar bheadh saol i gcúram cónaithe roimh na leanaí seo. Mar sin féin, chun an tacaíocht chuí a sholáthar, ní mór comhaontú a bheith ann idir na daoine sin atá i gceist maidir leis na leanaí seo a aithint.

“Tá cás Molly thar a bheith tábhachtach maidir le léargas a thabhairt ar chohórt beag de leanaí atá an-leochaileach agus nár aithníodh sa chóras iad. Níl na leanaí seo dofheicthe a thuilleadh.

“Mar Ombudsman do Leanaí, áfach, ní chreidim gur féidir liom an cás seo a dhúnadh agus sásamh orm go bhfuil an cás feabhsaithe go leordhóthanach do leanaí atá faoi chúram an stáit agus atá faoi mhíchumas, atá idir meánach agus trom. Tá sé ar intinn agam cóip den tuarascáil seo a chur faoi bhráid Chomhchoiste an Oireachtais um Shláinte agus Comhchoiste an Oireachtais um Leanaí agus Gnóthaí Óige. Chun iarracht a dhéanamh an leibhéal comhoibrithe a theastaíonn don chás seo a léiriú beidh mé ag iarraidh ar an dá choiste teacht le chéile agus athbhreithniú a dhéanamh ar an tuarascáil go comhpháirteach chun aghaidh a thabhairt ar na saincheisteanna a thagann chun cinn. ”

CRÍOCH