Skip to main content

Tá tú anseo:

State agencies need to cooperate in the best interests of children – Annual Report 2017

Caithfidh Gníomhaireachtaí Stáit comhoibriú chun sárleas leanaí – an tOmbudsman do Leanaí

  • Léirítear i dTuarascáil Bhliantúil 2017 1,755 gearán nua, ar méadú 4% é seo aníos ó 2016, agus ar méadú 7% é aníos ó 2015
  • Buarthaí i dtaobh leanaí atá thíos le saincheisteanna meabhairshláinte agus easpa dídine
  • An chéad bhliain ag déileáil le gearáin faoi Ionaid Soláthair Dhírigh

Léirigh an tOmbudsman do Leanaí, an Dr Niall Muldoon, inniu go bhfuil buairt air faoi theip comhlachtaí poiblí breithniú leordhóthanach a dhéanamh ar shárleas leanaí nuair a bhíonn seirbhísí á soláthar agus nuair a bhíonn cinntí beartais á ndéanamh.

Dúirt an Dr Muldoon an méid seo a leanas agus Tuarascáil Bhliantúil 2017 an OOL á seoladh: “In 2017, fuaireamar 1,755 gearán nua, agus leagann seo an bhéim ar theip leanúnach comhlachtaí poiblí chun sárleasanna leanaí a chur i gcroílár a gcinntí.”

Tá oideachas agus cosaint agus leas leanaí i measc na n-earnálacha is mó a ndéantar gearán fúthu. Ábhar buartha don Oifig seo, chomh maith, is ea leanaí agus daoine óga atá thíos le saincheisteanna meabhairshláinte, easpa dídine, agus a chónaíonn i gcóiríocht Soláthair Dhírigh.

Meabhairshláinte

Dúirt an Dr Muldoon gurb ábhar díomá dá Oifig an easpa dul chun cinn atá déanta maidir le daoine óga atá thíos le saincheisteanna meabhairshláinte a bhfuil iarracht á déanamh acu teacht ar na tacaíochtaí éigeandála a theastaíonn uathu.

“Dúramar le FSS go raibh buarthaí tromchúiseacha orainn faoi conas a thagann daoine óga a bhfuil claonadh féinmharfach orthu ar sheirbhísí éigeandála, agus na deacrachtaí a bhíonn rompu i roinnt codanna den tír. Ba cheart go mbeadh gach leanbh a dteastaíonn measúnú ar mheabhairshláinte a dhéanamh orthu i ranna éigeandála in ann teacht air seo go tapa.”

Tá éagothroime tugtha faoi deara againn i gcumhdach comhairleach síciatrach timpeall na tíre. Spreagfainn FSS chun dul i ngleic le fadhbanna i dtaobh conarthaí lasmuigh d’uaireanta síciatraithe comhairleacha lena chinntiú go mbíonn teacht ag leanaí agus ógánaigh ar na seirbhísí a theastaíonn uathu, nuair a theastaíonn siad uathu.”

Soláthar Díreach

In Aibreán 2017, 17 mbliana i ndiaidh gur bunaíodh an córas Soláthair Dhírigh, ligeadh don ghrúpa deireanach leanaí nárbh fhéidir leo gearán a dhéanamh leis an OOL, amhlaidh a dhéanamh. “D’imir an easpa rochtana ar an Oifig seo i measc teaghlach i Soláthar Díreach i gcaitheamh go leor blianta drochthionchar ar chearta leanaí agus chuir sé teipeanna an Stáit sa limistéar seo chun donais,” a dúirt an Dr Muldoon.

“Ábhair bhuartha é nach bhfuil cigireacht neamhspleách ann agus go bhfuil caighdeáin éagsúla agus srianta airgeadais i gceist. Spreagaim an Rialtas moltaí thuarascáil McMahon a chur i bhfeidhm ina n-iomláine, go háirithe chun an próiseas a bhrostú chun measúnú a dhéanamh ar iarratais ar thearmann.

“Spreagaim an Rialtas chun cigireacht neamhspleách ar Sholáthar Díreach a bhunú lena chinntiú go bhfuil trédhearcacht agus rialáil caighdeán le sonrú.”

Tithíocht agus Easpa Dídine

Dúirt an Dr Muldoon gur feabhsú gearrthéarmach iad moil teaghlaigh do theaghlaigh gan dídean – ní féidir gnáthamh a dhéanamh díobh. “Teastaíonn bealach nua smaointeoireachta ón Rialtas. Is gá don Stát stop a chur le tús áite a thabhairt do leasanna airgeadais a chaitheann leis an tithíocht mar thráchtearra agus é a aithint mar rud lena mbaineann maitheas shóisialta a chuireann áit shlán ar fáil do leanaí agus teaghlaigh le cónaí ann le dínit,” a dúirt sé.

Comhoibriú gníomhaireachtaí stáit chun sárleasanna an linbh

Luaigh an Dr Muldoon gur gá do chomhlachtaí stáit comhoibriú chun an toradh is fearr agus is féidir a bhaint amach do leanaí.  Mar shampla, thagair sé do thuarascáil a chuir an OOL le chéile, a tugadh chun críche in 2017, ar chás cailín óig, “Molly”, atá faoi mhíchumas trom, agus a raibh a máthair altrama mar fhinné ar achrann seasmhach idir FSS agus Tusla i dtaobh riachtanais chistithe Molly.

“Caithfidh na comhlachtaí stáit go léir a bheith freagrach as leas leanaí chun roinnt smaointeoireacht chomhleanúnach a léiriú. Tá freagracht á haistriú le fada an lá idir gníomhaireachtaí, gan aon línte soiléire cuntasachta ann,” a dúirt sé.

“De bhreis air sin, teastaíonn uainn comhoibriú méadaithe a thabhairt faoi deara idir Tusla agus an Garda Síochána chun comhlonnú seirbhísí um chosaint leanaí a bhrostú, chun na torthaí is fearr a bhaint amach agus chun tionchar imscrúduithe a sheach-chur a imrítear ar leanaí,” a dúirt an Dr Muldoon.

 

Comhairle ar bheartas agus reachtaíocht agus oideachas ar chearta

Agus 2017 á thabhairt chun solais mar chomóradh 25 bliain ar Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Leanaí, dúirt an Dr Muldoon mar fhocal scoir gur thug an Oifig comhairle ar agus go ndearna sí trácht ar 12 straitéis, beartas agus bille reachtaíochta de chuid an Rialtais, agus tugtar breac-chuntas orthu seo sa tuarascáil. “Príomhlimistéir iad seo nach dtugtar an deis do leanaí go fóill chun saol sábháilte, sásúil agus sona a mhaireachtáil.”

 

I gcás iarratais mheáin, déan teagmháil le: Niamh Connolly, Bainisteoir Cumarsáide, niamh_connolly@oco.ie 01 8656806 087 1484173

Nótaí d’Eagarthóirí

Meabhairshláinte: In 2017, mar fhreagairt ar ghearán a scrúdaíomar (lch 30), sholáthair FSS faisnéis don Oifig ar líon na gcomhairleach CAMHS go náisiúnta a sholáthraíonn cumhdach lasmuigh d’uaireanta sna 10 limistéar eagraíocht sláinte phobail de chuid FSS. Idir cumhdach ar bith sna ceantair seo a leanas: Tiobraid Árann Theas, Ceatharlach, Cill Chainnigh, Port Láirge agus Loch Garman agus cumhdach iomlán i nGaillimh, Ros Comáin agus Maigh Eo, an Clár, Luimneach, Tiobraid Árann Thuaidh agus Luimneach Thoir a bhí i gceist leis seo.